W Powiatowym Urzędzie Pracy zarejestrowano ich 7174, połowę stanowią kobiety, dominują osoby bez średniego wykształcenia i długotrwale bezrobotni. Największa liczba pozostających bez stałego zatrudnienia występuje w Zawierciu (3327 osób), Łazach (998) i Ogrodzieńcu (538). Najmniej jest ich w Irządzach (101). W powiecie stopa bezrobocia wynosi 15,6 %, w województwie – 8,5 %, w kraju 10,9 %. W skali wojewódzkiej gorsze wskaźniki odnotowuje powiat myszkowski, do zawierciańskiego zbliża się powiat częstochowski.
 

Kolekcjonerzy i optymiści
 

17 listopada tę nie najweselszą statystykę przedstawiono na posiedzeniu Powiatowej Rady Zatrudnienia. PUP stara się minimalizować ją, przeznaczając coraz większe sumy na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu, którymi od stycznia objęto prawie trzy tysiące zarejestrowanych. Skorzystali głównie ze stażów, szkoleń, finansowego wsparcia własnej działalności gospodarczej. Niestety, jak zauważa wicedyrektor PUP Andrzej Rus, wielu podopiecznych można zaliczyć do klasycznych „kolekcjonerów kursów zawodowych”. Szkolenie jest dla nich celem samym w sobie, nie zaś drogą wyrwania się z bezczynności.
Jednak ponure dane niekoniecznie muszą być zgodne ze społecznymi odczuciami.
Marek Kijas, związkowy lider z CMC Zawiercie nie jest przygnębiony. Redukcje w firmie dotyczyły pracowników mogących przejść na emeryturę, w październiku uruchomiono nową walcownię, co stwarza szanse na wzrost zatrudnienia. 

Chiński syndrom?

Mniej powodów do optymizmu ma załoga Odlewni Żeliwa, na 25 listopada zapowiedziano tam strajk. Według Marka Kijasa, obie strony (pracownicza i właścicielska) nie chcą zasiąść do negocjacyjnego stołu. Z czterystu pięćdziesięciu pracowników do końca roku zwolnionych zostanie osiemdziesięciu. Marka Kijasa niepokoją nieoficjalne informacje, jakoby do Zawiercia trafiały chińskie wyroby odlewnicze po to tylko, by nabito na nie firmowe znaki. Jeśli to prawda, odlewnia zamienia się w magazyn nie swoich produktów.
 

Marka Kijasa niepokoją nieoficjalne doniesienia o sytuacji w odlewni

Przydatna Portugalia
 

Stały kontakt z pracodawcami utrzymuje kierujący Powiatową Radą Zatrudnienia starosta Ryszard Mach. Opinie kierownictwa odlewni są zgoła odmienne od związkowych. Powodem zastoju jest brak zamówień, a roszczenia dotyczą nie płac, lecz premii.
Jako pozytywny przykład radzenia sobie w kryzysie Ryszard Mach podaje Hutę Szkła. Ten, do niedawna, skazany na śmierć zakład obronną ręką wyszedł z zapaści. Teraz produkuje się w nim nawet w soboty, rosną zamówienia, przede wszystkim arabskich odbiorców. Starosta aktywnie i skutecznie wspomaga starania huty o środki (z Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej) na modernizację parku maszynowego (co poprawi jakość i wydajność), problemem jest natomiast zdobycie kredytów. Banki żądają zabezpieczenia sięgającego trzykrotności majątku firmy. I tę kwadraturę koła udaje się w hucie rozwiązać. Połowę ceny nowoczesnej, czeskiej maszyny do zdobienia stanowić będą zawierciańskie wyroby.
Ważnym elementem szerokiego frontu walki z bezrobociem jest przekształcanie powiatowej oświaty i dostosowywanie jej do potrzeb rynku. Na najbliższy rok szkolny zaplanowano uruchomienie w Zespole Szkół im. H. Kołłątaja klasy przyszłych zdobników szkła. Słabymi punktami zarówno huty, jak i odlewni są starzejące się załogi i brak dopływu fachowego narybku.
Zdaniem Andrzeja Rusa, pod względem zatrudnienia powiat zawierciański nigdy nie osiągnie wyników porównywalnych z aglomeracją śląsko-dąbrowską. Przy okazji wspomniał o ustawowym obowiązku tworzenia przez Powiatowe Urzędy Pracy (od 1 stycznia 2010 roku) Centrów Aktywizacji Zawodowej. Mają to być wyodrębnione (także architektonicznie) działy, w których zadania ściśle związane z aktywizacją zawodową oddzielono od części administracyjno-archiwizująco-zasiłkowej. Obowiązek ich tworzenia i finansowania (z budżetu samorządu) spoczywa na starostach. Solidnemu przygotowaniu się do tego wyzwania służył niedawny, szkoleniowy wyjazd Andrzeja Rusa i Ryszarda Macha do Portugalii. Tam takie jednostki funkcjonują od dawna pod nazwą Centrów Nowych Możliwości.