Dwory

Dwór w Zawierciu- Bzowie

Dwór został wzniesiony - lub gruntownie przekształcony z wcześniejszej budowli - w pierwszej połowie XIX wieku i przebudowany po 1914 roku. Na jednej z belek strychu znajdujemy datę "1738" sugerującą, że dwór ten pochodzi z XVIII wieku. Dwór został wybudowany na rzucie prostokąta z kamienia i otynkowany. Od strony zachodniej możemy zobaczyć przybudówkę dawnej kuchni, a od północy podziwiamy elewację wspartą na sześciu kolumnach. Wejście do parterowego dworku, pokrytego dwuspadowym dachem z blachy, było wsparte półkolumnami na postumentach.

Zespół parkowo-dworski w Irządzach

Ten okazały dwór został wybudowany w XVIII wieku dla rodziny Misiewskich. W 2 połowie XIX wieku dwór został gruntownie przekształcony. Jest to budynek parterowy, murowany, tynkowany, z dachem mansardowym pierwotnie krytym dachówką, a obecnie blachą. Patrząc na ten dwór, oparty na rzucie prostokąta można zobaczyć płytki, trzyosiowy ryzalit w elewacji ogrodowej, który jest poprzedzony nowym tarasem ze schodami bocznymi od strony zachodniej.

Od frontu natomiast można podziwiać czterofilarowy portyk z XIX wieku. Wysokie suteryny, z korytarzem na osi podłużnej i dwoma traktami pomieszczeń po bokach, są sklepione kolebkowo oraz żaglasto na gurtach. Dwór zaczęto remontować w 1948 r. Natomiast generalny remont przeprowadzono w roku 1968, a remont dachu i elewacji zewnętrznych w 1984 r. Dwór jest umieszczony w parku stanowiącym cenny zabytek XVIII wiecznej sztuki ogrodowej, a koło dworku rośnie ok. 500-letnia lipa drobnolistna, będąca pomnikiem przyrody. Barokowy ogród w typie włoskim ma pewne cechy francuskie. Obecnie siedziba Urzędu Gminy.

Zespół parkowo-dworski w Zawadzie Pilickiej (gm. Irządze)

Dwór został wybudowany w XVIII wieku. W okresie międzywojennym jego właścicielem była rodzina Krzemóckich. Jest to budynek parterowy, murowany, tynkowany o dwuspadowym dachu krytym dachówką. Czterokolumnowy ganek umieszczony jest od frontu dworku, a nad piwnicą w części południowo- wschodniej budynku można zobaczyć sklepienia łukowe murowane z cegły. Dworek jest umieszczony w centralnej części parku, położonego na łagodnym stoku spadającym pięcioma tarasami w kierunku południowo- wschodnim. W parku na uwagę zasługują drzewa stanowiące pomniki przyrody, między innymi modrzew europejski oraz lipa drobnolistna. W 1954 r. przeprowadzono kapitalny remont budynku.

Zespół parkowo-dworski w Wygiełzowie (gm. Irządze)

Dwór wybudowany w I połowie XIX wieku jest klasycznym przykładem polskiego XIX-wiecznego dworku. W okresie międzywojennym należał do rodziny Szlichcińskich. Parterowy, murowany dworek z prostą, szlachetną dekoracją, usytuowany jest na wzgórzu w widłach dolin dwu małych prawobrzeżnych dopływów rzeki Białki.
W alejach parku wokół dworku podziw budzą zwarte drzewostany, łąki, ogrody i mały staw. Wzdłuż granicy południowej ciągnie się aleja grabowa i lipowa. Wierzby płaczące i lipy drobnolistne należą do najstarszych drzew w parku.

Dworek szlachecki w Ciągowicach (gm. Łazy)

Wieś Ciągowice do dziś zachowała układ średniowiecznej zabudowy - o charakterze miejskim z rynkiem upadowym z wylotami narożnymi. Dziś wciąż można zobaczyć dworek szlachecki razem z zachowanymi zabudowaniami dworskimi oraz parkiem dworskim. W średniowieczu tereny te były prężnym ośrodkiem hutniczym.

Ruiny dworku w Rokitnie Szlacheckim z XVIII - XIX wieku (gm. Łazy)

Powstanie Rokitna Szlacheckiego datowane jest na XV w., powstało jako wieś folwarczna krakowskich mieszczan Salmonowiczów. W późniejszym okresie tereny te weszły w skład dóbr ogrodzienieckich, a od XI w. Rokitno przeszło w ręce rodu Poleskich. Do dziś zachowały się w Rokitnie ruiny dworu z przełomu XVIII-XIX w. Dwór zapewne rozbudowano w 2 połowie XIX w. przez wzniesienie od strony zachodniej murowanego neogotyckiego budynku. W chwili obecnej z pierwotnego drewnianego budynku o układzie dwutraktowym z gankiem wspartym na czterech kolumnach zachowały się jedynie fundamenty oraz pozostałości piwnic. Od strony południowej wciąż możemy podziwiać zabytkowy park ze starym drzewostanem oraz częściowo czytelny układ alei.

Dworek w Gieble (gm. Ogrodzieniec)

W obniżeniu centralnej części Giebła, obok sadzawki znajduje się uroczy dworek szlachecki. Jest to budynek parterowy, murowany o dwuspadowym dachu krytym dachówką.

Dworek wzniesiono z kamienia na rzucie prostokąta i otynkowano. Przed wojną jego dzierżawcami byli Niedzielscy. Odnowiony dworek jest umiejscowiony w przepięknym kompleksie parkowym nad brzegiem stawu.