Powiat Zawierciański

Siedziba powiatu: miasto Zawiercie
Powierzchnia: 1003 km2
Ludność: 123 074 mieszkańców
Charakter powiatu: turystyczno – rolniczy

Powiat Zawierciański usytuowany jest w południowej Polsce, w północno-wschodniej części województwa śląskiego, w samym sercu malowniczej Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, zwanej Jurą.

W skład powiatu wchodzi 10 gmin:

miejskie: Zawiercie, Poręba,
miejsko-wiejskie: Łazy, Ogrodzieniec, Pilica, Szczekociny,
wiejskie: Kroczyce, Żarnowiec, Włodowice, Irządze.

Te atrakcyjne turystycznie, jurajskie gminy zapraszają miłośników natury, pięknych krajobrazów i historii zarówno latem, jak i zimą. Od wiosny do jesieni można na ternie powiatu zawierciańskiego uprawiać turystykę aktywną: niezwykle popularną tu wspinaczkę skałkową (Podlesice, Rzędkowice, Podzamcze, Ryczów), ale także turystykę pieszą, rowerową i konną. Latem zapraszają otwarte kąpieliska w Siamoszycach, Dzibicach, Kostkowicach i Przyłubsku (gmina Kroczyce), zbiornik we Włodowicach, w Pilicy, kąpielisko w Łazach czy zbiornik w Szczekocinach. Jesienią kuszą pełne grzybów lasy. Zimą można poszusować na stokach narciarskich w Morsku (gmina Zawiercie), Grabowej (gmina Łazy), Cisowej i Smoleniu (gmina Pilica) lub na nartach biegowych w okolicy Podlesic. A wszystko to pośród przepięknych krajobrazów jurajskich, tajemniczych kompleksów skalnych i jaskiń. W krajobraz jurajski wpisały się XIV-wieczne warownie obronne Szlaku Orlich Gniazd, do których zaliczamy najsłynniejsze ruiny zamku Ogrodzienieckiego w Podzamczu zwanego „małym Wawelem”, jak również ruiny zamków w Smoleniu, Zawierciu-Łężec, fortalicjum w Wiesiółce oraz ruiny strażnicy w Ryczowie.

Najcenniejsze krajobrazowo i przyrodniczo fragmenty Jury Krakowsko-Częstochowskiej objęte zostały ochroną rezerwatową. Na terenie powiatu zawierciańskiego jest aż pięć rezerwatów przyrody: „Góra Chełm” (gmina Łazy), „Góra Zborów” (gmina Kroczyce), „Smoleń” (gmina Pilica), „Ruska Góra” (na obszarze gminy Ogrodzieniec i gminy Pilica) i „Kępina” (gmina Irządze). Stąd blisko jest do najchętniej odwiedzanych przez turystów miast południowej Polski: Krakowa (67 km od Zawiercia) i Częstochowy (45 km) oraz stolicy aglomeracji śląskiej – Katowic (43 km). Ten uroczy zakątek naszego kraju odwiedzają zarówno polscy turyści, jak i zagraniczni (co ułatwia z pewnością bliskość lotnisk w Katowicach-Pyrzowicach i Krakowie – Balicach).

Rolnictwo jest jedną z głównych gałęzi rozwoju większości gmin powiatu zawierciańskiego. Na obszarach wiejskich mieszka ok. 36 proc. ogólnej liczby mieszkańców powiatu. Użytki rolne zajmują w nim aż 62,2 proc. powierzchni ogółem, z czego ok. 75 proc. stanowią grunty orne. Wg danych szacunkowych liczba gospodarstw rolnych na tym terenie wynosi 14 960. Dominują tradycyjne kierunki upraw: zboża i ziemniaki oraz hodowla bydła mlecznego i trzody chlewnej.

30,55 proc. obszaru powiatu stanowią lasy.

Powiat w liczbach:

10 gmin
6 miast
136 miejscowości wiejskich
120 sołectw

Gmina                     Ludność                    Powierzchnia
 

Zawiercie                52 290                            85,24 km²

Poręba                       8 747                          40,04 km²

Łazy                          15 992                        132,56 km²
(w tym miasto)            (7 166)                          (8,75 km²)

Ogrodzieniec             9 520                            85,69 km²
(w tym miasto)          (4 465)                           (28,94 km²)

Pilica                       8 997                            138,89 km²
(w tym miasto)          (1 999)                             (8,22 km²)

Szczekociny              8 221                            136,09 km²
(w tym miasto)          (3 841)                            (17,98 km²)

Kroczyce                    6 302                           110,15 km²

Włodowice                  5 284                           76,29 km²

Żarnowiec                   4 904                         124,77 km²

Irządze                          2 837                          73,55 km²

Razem:                      123 074                     1 003,27 km²

Dane statystyczne podajemy za:

Urząd Statystyczny w Katowicach, Ludność, ruch naturalny i migracje w województwie śląskim w I półroczu 2008r., Katowice 2008.