Szlaki piesze

Najciekawsze szlaki piesze biegnące przez powiat

Szlak czarny na odcinku: Góra Zborów-Kołoczyk
Łączna długość trasy wynosi: 2 km
Największą atrakcją na tym szlaku jest Jaskinia Głęboka. Podłoże szlaku jest urozmaicone: piaszczyste i kamieniste ścieżki.

Szlak niebieski "Warowni Jurajskich" na odcinku: Ogorzelnik, Zdów, Podlesice, Skarżyce, Pomrożyce, Zawiercie, Ogrodzieniec, Podzamcze, Złożeniec, Dłużec.
Łączna długość trasy: 51.55 km.

Idąc tym szlakiem podziwiać możemy przepiękne jurajskie krajobrazy: liczne ostańce, skałki wspinaczkowe, jurajskie pola, lasy i największą atrakcję na szlaku: słynne ruiny zamku w Ogrodzieńcu. Szlak wiedzie drogą asfaltową, ścieżkami polnymi i leśnymi a także przez tereny zabudowane (m.in. przez centrum Zawiercia).

Szlak czerwony "Orlich Gniazd" na odcinku: Mirów - Bobolice - Zdów - Żerkowice - Karlin - Podzamcze - Pilica - zamek Smoleń - Krzywopłoty - Góry Bydlińskie - Bydlin
Łączna długość trasy: 47.05 km.

Jest to jeden z najważniejszych i jednocześnie najciekawszych pod względem ,,architektonicznym" szlaków Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Największą atrakcją szlaku są ruiny zamków, tzw. "orlich gniazd": w Ogrodzieńcu -Podzamczu, Morsku, Smoleniu oraz znajdujących się poza granicami powiatu zawierciańskiego, ruin zamków w Mirowie i Bobolicach (gmina Niegowa, powiat myszkowski).

Szlak żółty: Zawiercie-Poręba na odcinku: Zawiercie- Poręba
Łączna długość trasy wynosi: 7 km

Trasa żółtego szlaku Zawiercie - Poręba jest propozycją dla osób kochających naturę. Prowadzi częściowo przez las, a częściowo drogą asfaltową. Główną atrakcją szlaku są dwa zalewy w Porębie, z których jeden usytuowany jest w otoczeniu ogródków działkowych.

Szlak żółty: Szczekociny-Kopiec Kościuszki-Moskorzew
Łączna długość trasy: 16 km

Szlak prowadzi z centrum Szczekocin (pomnik Tadeusza Kościuszki) do Kopca Prusaków, następnie do kopca Kosynierów i kopca Tadeusza Kościuszki. Szlak biegnie przez malownicze tereny gminy Szczekociny, pośród łąk, pól, lasów oraz zalewu - ścieżkami szutrowymi i asfaltowymi.

Szlak żółty: Borowe Pole-Piaseczno na odcinku: Borowe Pole - Rudniki - Skarżyce - Piaseczno
Łączna długość trasy wynosi: 13.4 km

Trasa żółtego szlaku Borowe Pole- Piaseczno prowadzi drogami asfaltowymi, leśnymi i gruntowymi. Główna atrakcją szlaku jest Okienni Wielki i zbudowane z kamienia jurajskiego Sanktuarium i kościół p.w. Trójcy Przenajświętszej w Skarżycach

Szlak zielony "Tysiąclecia" na odcinku: Siewierz-Kuźnica Sulikowska-Ciągowice-Łazy-Rokitno Szlacheckie-Hutki Kanki - Żelazko - Podzamcze - Bzów - Kromołów - Skarżyce.
Łączna długość trasy wynosi: 38 km.

Szlak zielony często zmienia swoje podłoże: raz biegnie asfaltem, raz drogą szutrową, innym razem
piaszczystą polno-leśną dróżką lub lasem. Najciekawszą atrakcją szlaku jest rezerwat leśny "Góra Chełm" w gminie Łazy. Występują tu unikalne gatunki roślin - naliczono ponad 220 gatunków roślin naczyniowych, z czego 20 podlega ochronie całkowitej, a 8 ochronie częściowej.

Szlak zielony na odcinku: Mrzygłód-Góra Zborów-Zalew Kostkowice
Łączna długość trasy wynosi: 16 km

Trudna trasa - urozmaicona stromymi podejściami m.in. w Górze Włodowskiej i pod Górą Zborów (podlesie). Większa część szlaku prowadzi przez las oraz pośród malowniczych jurajskich krajobrazów (strumyki, skałki, wapienne ostańce).

Szlak czerwony "Szwajcarii Zagłębiowskiej" na odcinku: Zawiercie - Chechło;
Łączna długość trasy wynosi:14 km

Szlak prowadzi przez Zespół Jurajskich Parków Krajobrazowych. W czasie wędrówki do pokonania mamy "Potok Ogrodzieniecki" oraz rzeki: Czarną Przemszę i Centurię. Na trasie możemy podziwiać piękne lasy mieszane i iglaste.

Szlak czarny na odcinku: Kroczyce-Rzędkowice
Łączna długość trasy wynosi: 8 km

Główną atrakcją szlaku jest zamek "Bąkowiec" w Morsku. Okazała budowla z której roztacza się wspaniały widok na Pasmo Smoleńsko-Niegowonickie oraz Górę Zborów. Trasa szlaku w większości prowadzi ścieżkami leśnym, polnymi i szutrowymi.

Szlak czarny na odcinku: Józefów-Krępa (gmina Ogrodzieniec)
Łączna długość : 6 km

Szlak wiedzie leśnymi, gdzieniegdzie piaszczystymi duktami lasu iglastego. Ten szlak polecamy miłośnikom fortyfikacji i pozostałości powojennych (ruiny rosyjskiej fabryki prochu strzelniczego z XIXw.)

Szlak żółty: Poręba Dzierżna- zamek Smoleń na odcinku: Poręba Dzierżna ( dawniej Jeżówki ) - Udórz - zamek Smoleń
Łączna długość trasy : 10.8 km

Szlak prowadzi do ruin zamku Smoleń. Na trasie szlaku znajdują się ruiny zamku w Udorzu pochodzącego z przełomu XIV-XV w, oraz drewniany kościół z 1766 r. w Porębie Dierżnej. Szlak urozmaicony-na różnych odcinkach trasy wiedzie drogą asfaltową, szutrową lub polno-leśną.

Ścieżki przyrodnicze i dydaktyczne

Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna Rzędkowice - Morsko

- Długość ścieżki - 6 km
- Czas przejścia - około 3 godziny
- Liczba przystanków - 9
- Położenie - Gmina Włodowice

Ogólne informacje o terenie
Ścieżka wytyczona została na obszarze o dużej wartości przyrodniczej z zespołem skałek, grup i ścian skalnych, rumowisk i bloków ukrytych we wspaniałych drzewostanach leśnych. Teren obejmuje trzy pasma wzgórz, są to Skałki Rzędkowickie, Podlesickie i Morskie. W Morsku znajdują się ruiny zamku z XV w.

Zagadnienia
- Mury kserotermiczne
- Roślinność naskalna
- Buczyny
- Skały wapienne
- Fauna borów sosnowych
- Agrocenoza
- Sukcesja wtórna
- Bór sosnowy
- Historia zamku w Morsku

Ścieżka dydaktyczna ,,Dolina Wodąca"

- Długość ścieżki - 4 km
- Czas przejścia - około 4 godziny
- Liczba przystanków - 9
- Położenie - Gmina Pilica

Ogólne informacje o terenie
Ścieżka wytyczona jest w sąsiedztwie Ośrodka Edukacyjno - Naukowego w Smoleniu. Znajduje się we wschodniej części Pasma Smoleńsko - Niegowonickiego, w bezpośrednim sąsiedztwie szeregu niezwykle atrakcyjnych i przyrodniczo cennych obiektów: m. in. rezerwatu przyrody ,,Smoleń" z ruinami średniowiecznego zamku, w pobliżu licznych ostańców jurajskich.

Zagadnienia
- Rośliny charakterystyczne dla runa leśnego buczyny
- Drzewa iglaste występujące w Polsce
- Budowa pnia oraz rola jaką odgrywa rozkład liści i spróchniałych części drzewa na skład gleby
- Flora i fauna środowiska wodnego
- Pradzieje osadnictwa ludzkiego
- Zapoznanie z dziejami osadnictwa terenu Doliny Wodącej na przykładzie

Ścieżka dydaktyczna Szlak "Warowni Ogrodzienieckich”

Długość ścieżki - 6 km
Podzamcze Plac Jurajski - ul.Zuzanka - Góra Birów - wzgórze Suchy Połeć - Zamek Ogrodzieniecki w Podzamczu - Plac Jurajski
 

Zagadnienia:

- rozpoznawanie gatunków roślin;
- rozpoznawanie gatunków zwierząt;
- budowa i funkcjonowanie ekosystemu: lasu, łąki i pastwiska, murawy kserotermicznej
- budowa geologiczna
 

Punktem wyjściowym szlaku jest Plac Jurajski w Podzamczu, przy którym znajdują się tablice informacyjne zawierające dane dotyczące tras turystycznych wokół Podzamcza oraz innych elementów eksponowanych w terenie ze względu na swe walory krajoznawcze, przyrodnicze i historyczne.

Trasa wiedzie ulicą Zuzanka, gdzie znajduje się punkt widokowy z szeroką panoramą na Zamek Ogrodzieniecki i Górę Birów oraz punkt przyrodniczy i geologiczny. W miejscu tym zamontowano tablice informacyjne, jest tu także punkt przyrodniczy - informujący o roślinności ruderalnej i punkt geologiczny - informujący o budowie geologicznej obszaru.

Kolejnym punktem trasy jest Góra Birów z jej głównymi atrakcjami czyli jaskiniami i reliktami Grodu (rekonstrukcja Grodu).

Na południowy-wschód od Góry znajduje się skupisko kilku nasypów ziemnych tworzących wczesnośredniowieczne cmentarzysko. Historię tego miejsca przedstawia tablica informacyjna. Uzupełnieniem informacji jest tablica opisująca atrakcje przyrodnicze lasu. W pobliżu znajduje się również studnia - źródełko. W tym miejscu umieszczona jest tablica prezentująca przeszłość geologiczną obszaru.

Kolejnym punktem trasy jest ostaniec o nazwie Suchy Połeć. Znajdują się tutaj pojedyncze schrony i bunkry bojowe niemieckiej linii umocnień z 1945r. U podnóża skały umieszczona została tablica opisująca jedno z najcenniejszych zbiorowisk roślinnych na Jurze - murawy kserotermiczne, a na samym szczycie Suchego Połcia platforma widokowa z tablicą prezentująca historię umocnień z okresu II wojny światowej.

Dalej szlak kieruje się już bezpośrednio ku zamkowi, przekraczając drogę Ogrodzieniec - Pilica i prowadzi dalej pomiędzy zabudowaniami, gdzie zlokalizowana jest tablica z opisem roślin zbiorowisk synantropijnych. Dalsza wędrówka szlakiem prowadzi do "Skalnego Miasta" w Podzamczu, czyli skupiska skałek o niepowtarzalnych kształtach. Jest to miejsce wyznaczone do uprawiania wspinaczki skałkowej oraz wypoczynku. Z tego punktu rozpościera się panorama na pasmo Smoleńsko-Niegowonickie z wieżą zamku w Smoleniu.

Trasa zwiedzania prowadzi dalej wokół murów zamku oraz kolejnych kompleksów skałkowych doprowadzając ostatecznie przed bramę wejściową Zamku, gdzie znajduje się tablica dotycząca historii tej budowli. Po wejściu na zamek zwiedzanie odbywa się zgodnie z wytyczoną przez gospodarzy zamku trasą . Na wieży zamkowej zlokalizowany jest punkt widokowy, gdzie w koronach murów wieży znajdują się tablice z opisami oglądanych fragmentów krajobrazu.

Opuszczając zamek warto skierować się w stronę Placu Jurajskiego, w pobliżu którego znajduje się XIX wieczna kapliczka z detalami architektonicznymi pochodzącymi z wystroju budowli zamkowych.
 

Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna z Markowizny do kamieniołomu w Ogrodzieńcu

Długość - 20,5 km
Miejscowości: Wydra Zielona- Markowizna - Ogrodzieniec - Podzamcze
Trasa: Mostek na Czarnej Przemszy-Józefów-Stara Prochownia-Krępa-Bełkotek-Lachowizna-Plac Jurajski- Góra Birów- Kamieniołom
 

Zagadnienia:

- rozpoznawanie gatunków roślin;
- rozpoznawanie gatunków zwierząt;
- budowa i funkcjonowanie ekosystemu: lasu, murawy kserotermicznej, stawu;
inne: mokradła

Ścieżka przyrodniczo-leśna w Leśnictwie Dębowiec (Szczekociny)

Długość - 5 km

Zagadnienia:
- rozpoznawanie gatunków roślin; rozpoznawanie gatunków zwierząt;
- budowa i funkcjonowanie ekosystemu: lasu; piętrowy układ roślinności;
- wpływ człowieka na krajobraz i przyrodę
 

Można tu podziwiać liczne pomniki przyrody takie jak: daglezje zieloną, modrzew europejski, dęby szypułkowe. W lasach można spotkać również rośliny objęte ochroną ścisłą m.in.: warzucha polska, języczka syberyjska, zimowit jesienny, storczyki: szerokolistny i Fuchsa, wawrzynek wilczełyko, bagno zwyczajne, przylaszczka pospolita, goździk, kosaciec syberyjski, lilia złotogłów, pełnik europejski i wiele innych. Szczególnie cenna jest języczka syberyjska. To jedna z najrzadszych roślin we florze Polski. W Polsce znane są tylko dwa stanowiska z czego jedno położone jest w Suchym Młynie k. Przyłęka Szlacheckiego niedaleko Szczekocin.

Stałymi mieszkańcami wód na tym terenie są bóbr i wydra. Duże zróżnicowanie siedlisk wpływa na bogactwo ornitofauny. Na terenie gminy zaobserwowano ponad 120 gatunków ptaków w tym bardzo rzadkie np.: kszyk, cietrzew czy brodziec samotny